Con biết bơi, biết vẽ, chưa biết đi xe đạp. Để nói những điều này bằng tiếng Anh, con chỉ cần một từ: can. Can là điểm ngữ pháp rất dễ bắt đầu vì nó không bao giờ đổi hình dạng: I can, she can, they can đều giống hệt nhau.
Bài này đi qua ba dạng câu với can, những lỗi con hay mắc, cách phát âm để phân biệt can với can't khi nghe, cách dùng Can I…? để xin phép, kèm trò chơi và bài tập có đáp án.
/01 · Từ vựng
Tám động từ để nói con làm được gì
Những động từ chỉ hoạt động này đi rất hợp với can. Bấm biểu tượng loa để nghe từ và câu ví dụ.
swim
/swɪm/Bơi
Fish can swim. - Cá biết bơi.
run
/rʌn/Chạy
A cheetah can run very fast. - Báo săn chạy được rất nhanh.
jump
/dʒʌmp/Nhảy, bật cao
Kangaroos can jump very high. - Chuột túi nhảy được rất cao.
climb
/klaɪm/Leo, trèo
Monkeys can climb trees. - Khỉ biết trèo cây.
fly
/flaɪ/Bay
Penguins can't fly. - Chim cánh cụt không biết bay.
sing
/sɪŋ/Hát
Can you sing this song? - Con hát được bài này không?
dance
/dɑːns/Nhảy múa
My sister can dance. - Em gái con biết nhảy.
draw
/drɔː/Vẽ
I can draw a cat. - Con vẽ được con mèo.
/02 · Quy tắc
Ba dạng câu với can
Can đứng trước một động từ nguyên thể để nói ai đó có thể, biết làm việc gì.
Công thức
Chủ ngữ + can + động từ · Chủ ngữ + can't + động từ · Can + chủ ngữ + động từ?
- Khẳng định: I can swim. She can ride a bike.
- Phủ định: He can't swim. We can't play outside today.
- Câu hỏi: Can you swim? - Yes, I can. / No, I can't.
Can't là dạng rút gọn của cannot, viết liền thành một từ. Khi nói và viết hằng ngày, người ta dùng can't nhiều hơn.
/03 · Bảng tra
Can giữ nguyên với mọi chủ ngữ
Khác với like thành likes khi đi với he, she, can không thay đổi dù chủ ngữ là ai.
| Chủ ngữ | Khẳng định | Phủ định | Câu hỏi và trả lời ngắn |
|---|---|---|---|
| I | I can swim. | I can't swim. | Can I swim? - Yes, you can. |
| you | You can swim. | You can't swim. | Can you swim? - Yes, I can. |
| he / she / it | She can swim. | She can't swim. | Can she swim? - No, she can't. |
| we / they | They can swim. | They can't swim. | Can they swim? - Yes, they can. |
/ Hay nhầm
Sau can không có to, không thêm s
Ba câu sau đều sai: She cans swim, She can swims, I can to swim. Câu đúng: She can swim, I can swim.
Lý do: can không đổi theo ngôi, và động từ phía sau luôn ở dạng nguyên thể. Quy tắc thêm s với he, she, it trong bài ngôi thứ 3 số ít không áp dụng cho can.
/ Phát âm
Nghe can và can't: để ý trọng âm, đừng chờ chữ t
Trong câu khẳng định, can thường đọc rất nhẹ là /kən/ và trọng âm rơi vào động từ: I can SWIM. Trong câu phủ định, can't được nhấn mạnh và đọc là /kɑːnt/ với nguyên âm dài: I CAN'T swim.
Âm t cuối của can't thường rất nhẹ, gần như không nghe thấy, nên con hãy nghe xem từ đó được nhấn hay lướt qua. Trong câu trả lời ngắn Yes, I can, can được đọc rõ là /kæn/. Giọng Mỹ đọc can't là /kænt/, con nghe thấy trong phim hoạt hình Mỹ là bình thường.
/04 · Mẫu câu
Can I…? Xin phép bằng tiếng Anh
Ngoài khả năng, can còn dùng để xin phép và nhờ ai đó giúp. Đây là những câu con dùng hằng ngày ở lớp.
Ghi nhớ
Can I + động từ …, please? · Can you + động từ …, please?
- Can I go to the toilet, please? - Con đi vệ sinh được không ạ?
- Can I have some water, please? - Cho con xin ít nước ạ.
- Can I play outside? - Con ra ngoài chơi được không?
- Can you help me, please? - Cô giúp con được không ạ?
Cách trả lời: Yes, you can. / Sure. / Sorry, you can't. Nhắc con thêm please ở cuối câu cho lịch sự. Câu Can I have some…? dùng some chứ không dùng any, lý do có trong bài some và any.
/05 · Hội thoại
Hội thoại: cả nhà làm được gì?
Đọc cùng con, mỗi người một vai. Sau đó thay bằng những việc thật mà con và các thành viên trong nhà làm được.
Can you swim, Minh?
Minh biết bơi không con?
Yes, I can. I can swim very well.
Có ạ. Con bơi giỏi lắm.
Can your little sister swim?
Thế em gái con biết bơi không?
No, she can't. She's only three.
Không ạ. Em mới ba tuổi thôi.
What can she do?
Thế em làm được gì?
She can sing and dance!
Em biết hát và nhảy ạ!
Mum, can I go to the pool on Saturday?
Mẹ ơi, thứ Bảy con đi bể bơi được không ạ?
Yes, you can.
Được con ạ.
/06 · Ba mẹ làm cùng con
Luyện can và can't qua trò chơi ở nhà
/ Ba mẹ làm cùng con
Ai làm được gì?
Can là điểm ngữ pháp dễ biến thành trò chơi, vì trẻ nào cũng thích khoe những việc mình làm được.
- Bảng tài năng cả nhà. Kẻ bảng: cột dọc là tên các thành viên, hàng ngang là hoạt động như swim, cook, draw, whistle. Cùng đánh dấu có hoặc không, rồi con đọc bảng: Dad can cook. Mum can't whistle.
- Đoán con vật. Một người tả, người kia đoán: It can fly. It can't swim. It can talk. What is it? (A parrot!)
- Làm được không?. Ba mẹ hỏi: Can you touch your nose? Con làm theo và hô Yes, I can! Thỉnh thoảng hỏi một việc không thể: Can you touch the sky? Con cười và đáp No, I can't!
- Tuần xin phép bằng tiếng Anh. Trong một tuần, mỗi khi muốn xin điều gì, con thử nói bằng tiếng Anh: Can I watch TV? Can I have a biscuit? Ba mẹ trả lời bằng tiếng Anh để con nghe cả câu đáp.
/07 · Luyện tập
Luyện tập: con dùng can đúng chưa?
Làm cùng con, rồi bấm Xem đáp án để kiểm tra từng câu.
Sửa lỗi: She cans swim.
Xem đáp án
She can swim. Can không thêm s.
Sửa lỗi: I can to ride a bike.
Xem đáp án
I can ride a bike. Sau can không có to.
Sửa lỗi: He can plays football.
Xem đáp án
He can play football. Động từ sau can giữ nguyên dạng.
Birds ___ fly. (can / can't)
Xem đáp án
can
Fish ___ climb trees. (can / can't)
Xem đáp án
can't
___ you draw a cat? - Yes, I ___.
Xem đáp án
Can / can
Can't là dạng rút gọn của từ nào? Từ đó viết liền hay viết rời?
Xem đáp án
cannot - viết liền thành một từ.
Con muốn xin cô đi vệ sinh. Con nói thế nào bằng tiếng Anh?
Xem đáp án
Can I go to the toilet, please?
/08 · Hỏi đáp
Câu hỏi thường gặp
Can I và May I khác nhau thế nào?
Cả hai đều dùng để xin phép. May I lịch sự và trang trọng hơn, thường dùng với thầy cô hoặc người lớn; Can I phổ biến hơn trong nói chuyện hằng ngày. Con dùng Can I kèm please là đủ lễ phép.
Muốn nói trước đây con đã làm được thì dùng gì?
Dùng could, dạng quá khứ của can: I could swim when I was five (Con biết bơi từ năm năm tuổi). Could cũng không thêm s và không có to phía sau.
Can't và cannot có khác nhau không?
Cùng nghĩa. Can't dùng khi nói và viết thân mật; cannot dùng trong văn viết trang trọng hơn hoặc khi muốn nhấn mạnh. Cannot thường được viết liền thành một từ.
Can còn có nghĩa nào khác không?
Có. Khi là danh từ, can nghĩa là cái lon, ví dụ a can of juice (một lon nước ép). Con nhìn vị trí trong câu là phân biệt được: đứng trước động từ là "có thể", đứng sau a, an, the là "cái lon".
/09 · Đọc tiếp






