Con kiến bò trên bàn, con bướm bay ngoài vườn, con muỗi vo ve bên tai: côn trùng là những con vật con gặp nhiều nhất mỗi ngày, nhiều hơn cả chó mèo. Vì vậy đây là chủ đề rất dễ để con vừa quan sát vừa học tiếng Anh.
Bài này gồm tên hơn 20 côn trùng và con vật nhỏ quen thuộc, có phiên âm và câu ví dụ; cách giải thích cho con vì sao con nhện không phải côn trùng; vòng đời con bướm bằng tiếng Anh; và vài trò chơi để con đi tìm côn trùng ngay trong vườn hay công viên.
/01 · Từ vựng
Côn trùng biết bay
Những con côn trùng có cánh con hay thấy trong nhà, ngoài vườn và công viên. Bấm biểu tượng loa để nghe cách đọc.
bee
/biː/Con ong
Bees make honey. - Ong làm ra mật.
butterfly
/ˈbʌtəflaɪ/Con bướm
moth
/mɒθ/Con bướm đêm, con ngài
dragonfly
/ˈdræɡənflaɪ/Con chuồn chuồn
ladybird
/ˈleɪdibɜːd/Con bọ rùa
The ladybird is red with black spots. - Con bọ rùa màu đỏ, có chấm đen.
fly
/flaɪ/Con ruồi
mosquito
/məˈskiːtəʊ/Con muỗi
wasp
/wɒsp/Con ong bắp cày
firefly
/ˈfaɪəflaɪ/Con đom đóm
/02 · Từ vựng
Côn trùng bò và nhảy
Những con côn trùng con hay gặp dưới đất, trên lá cây hay trong bụi cỏ.
ant
/ænt/Con kiến
Ants are small but strong. - Kiến nhỏ nhưng khoẻ.
grasshopper
/ˈɡrɑːshɒpə(r)/Con châu chấu
cricket
/ˈkrɪkɪt/Con dế
beetle
/ˈbiːtl/Con bọ cánh cứng
caterpillar
/ˈkætəpɪlə(r)/Con sâu bướm
cockroach
/ˈkɒkrəʊtʃ/Con gián
stick insect
/ˈstɪk ˌɪnsekt/Con bọ que
/03 · Từ vựng
Con vật nhỏ nhưng không phải côn trùng
Bốn con vật hay bị gọi nhầm là côn trùng. Chúng thường sống cùng chỗ với côn trùng nên con dễ gộp chung.
spider
/ˈspaɪdə(r)/Con nhện
A spider has eight legs. - Con nhện có tám chân.
worm
/wɜːm/Con giun
snail
/sneɪl/Con ốc sên
centipede
/ˈsentɪpiːd/Con rết
/04 · Từ vựng
Từ để nói về côn trùng
Vài từ giúp con miêu tả côn trùng: có mấy chân, có cánh không, có râu không.
insect
/ˈɪnsekt/Côn trùng
wing
/wɪŋ/Cánh
A butterfly has beautiful wings. - Con bướm có đôi cánh rất đẹp.
antenna
/ænˈtenə/Cái râu (của côn trùng)
leg
/leɡ/Chân
/05 · Tìm hiểu
Vì sao con nhện không phải côn trùng?
Đây là câu hỏi rất nhiều bạn nhỏ thắc mắc, vì nhện hay xuất hiện chung với côn trùng trong sách tranh. Ba mẹ có thể giải thích bằng hai điều con tự đếm được:
- Số chân: côn trùng có 6 chân, còn nhện có 8 chân.
- Số phần cơ thể: cơ thể côn trùng chia làm 3 phần (đầu, ngực, bụng); nhện chỉ có 2 phần.
- Râu và cánh: nhiều côn trùng có râu và có cánh; nhện không có râu và không có cánh.
Nhện thuộc một nhóm khác, cùng họ hàng với bọ cạp. Giun, ốc sên và rết cũng không phải côn trùng: giun và ốc sên không có chân, còn rết có rất nhiều chân. Ba mẹ nói với con bằng một câu tiếng Anh đơn giản: Insects have six legs. Spiders have eight legs.
/ Anh - Mỹ
Ladybird hay ladybug?
Người Anh gọi con bọ rùa là ladybird, người Mỹ gọi là ladybug /ˈleɪdibʌɡ/. Cả hai đều đúng; con nghe từ nào trong phim hay bài hát thì đó là cách nói của nước ấy.
Một điều thú vị nữa: fly vừa là con ruồi, vừa là động từ bay. Câu A fly can fly nghĩa là con ruồi biết bay. Còn cricket vừa là con dế, vừa là tên một môn thể thao rất phổ biến ở Anh.
/06 · Khám phá
Vòng đời con bướm
Con sâu bướm và con bướm thật ra là cùng một con vật ở hai giai đoạn khác nhau. Kể cho con theo bốn bước:
| Giai đoạn | Tiếng Anh | Câu mẫu |
|---|---|---|
| 1. Trứng | egg /eɡ/ | A butterfly lays eggs on a leaf. |
| 2. Sâu bướm | caterpillar | The caterpillar eats and grows. |
| 3. Nhộng | chrysalis /ˈkrɪsəlɪs/ | It makes a chrysalis. |
| 4. Bướm | butterfly | A beautiful butterfly comes out! |
/07 · Mẫu câu
Côn trùng làm gì?
Ghép tên côn trùng với một động từ, con sẽ nói được cả câu thay vì chỉ gọi tên.
| Tiếng Anh | Nghĩa |
|---|---|
| Bees buzz. | Ong kêu vo vo. |
| Ants crawl. | Kiến bò. |
| Grasshoppers jump. | Châu chấu nhảy. |
| Butterflies fly. | Bướm bay. |
| Mosquitoes bite. | Muỗi đốt. |
| Fireflies glow at night. | Đom đóm phát sáng vào ban đêm. |
/08 · Hội thoại
Hội thoại: đi tìm côn trùng trong vườn
Một buổi dạo vườn hay công viên là dịp tự nhiên nhất để dùng các từ trong bài. Đọc cùng con, mỗi người một vai.
Look! What's that?
Nhìn kìa! Con gì thế ạ?
It's a ladybird. It's on the leaf.
Đó là con bọ rùa. Nó đang ở trên chiếc lá.
How many spots has it got?
Nó có bao nhiêu chấm ạ?
Let's count! One, two, three… seven spots.
Cùng đếm nào! Một, hai, ba… bảy chấm.
Is a spider an insect too?
Con nhện cũng là côn trùng hả mẹ?
No. A spider has eight legs. Insects have six.
Không con ạ. Nhện có tám chân. Côn trùng có sáu chân.
/09 · Ba mẹ làm cùng con
Học côn trùng cùng con
/ Ba mẹ làm cùng con
Nhà thám hiểm tí hon
Côn trùng ở ngay quanh nhà, nên con học chủ đề này tốt nhất bằng cách quan sát thật. Mỗi hoạt động chỉ cần 10–15 phút.
- Đi săn côn trùng. Mang theo kính lúp khi đi công viên. Mỗi lần thấy một con, con nói tên và vị trí: The ant is under the stone. Bài giới từ chỉ vị trí có đủ in, on, under để con dùng.
- Đếm chân. Cùng xem tranh côn trùng và nhện, con đếm chân bằng tiếng Anh rồi xếp vào hai nhóm: Insects và Not insects.
- Đoán con vật. Ba mẹ tả, con đoán: It's small. It's red with black spots. It can fly. What is it? Sau đó đổi vai để con tự tả.
- Vẽ vòng đời con bướm. Gấp một tờ giấy làm bốn ô, con vẽ egg, caterpillar, chrysalis, butterfly và kể lại bằng tiếng Anh theo thứ tự.
/ An toàn
Ngắm côn trùng, không cầm côn trùng
Dạy con quan sát bằng mắt hoặc qua kính lúp, không dùng tay bắt. Ong, ong bắp cày có thể đốt, một số loài sâu có lông gây ngứa. Câu tiếng Anh con nên thuộc: Look, but don't touch.
/10 · Luyện tập
Luyện tập: đố vui côn trùng
Làm cùng con, rồi bấm Xem đáp án để kiểm tra.
Con chuồn chuồn tiếng Anh là gì?
Xem đáp án
dragonfly /ˈdræɡənflaɪ/.
Côn trùng có bao nhiêu chân?
Xem đáp án
Sáu chân - Insects have six legs.
Con nhện có phải côn trùng không? Vì sao?
Xem đáp án
Không. Nhện có 8 chân và cơ thể chỉ có 2 phần; côn trùng có 6 chân và 3 phần.
Người Mỹ gọi ladybird là gì?
Xem đáp án
ladybug.
Con sâu bướm lớn lên sẽ thành con gì?
Xem đáp án
butterfly (con bướm), hoặc moth (bướm đêm) tuỳ loài.
Điền từ: Bees make ___.
Xem đáp án
honey - Ong làm ra mật.
Trong câu A fly can fly, hai chữ fly nghĩa là gì?
Xem đáp án
Chữ fly đầu là con ruồi, chữ fly sau là bay: con ruồi biết bay.
Dịch sang tiếng Anh: Con kiến ở dưới hòn đá.
Xem đáp án
The ant is under the stone.
/11 · Hỏi đáp
Câu hỏi thường gặp
Côn trùng tiếng Anh là gì?
Côn trùng là insect /ˈɪnsekt/, số nhiều là insects. Trẻ em nói tiếng Anh cũng hay gọi chung các con vật nhỏ là bugs.
Con nhện tiếng Anh là gì, có phải côn trùng không?
Con nhện là spider /ˈspaɪdə(r)/. Nhện không phải côn trùng vì có 8 chân và cơ thể 2 phần, trong khi côn trùng có 6 chân và cơ thể 3 phần.
Butterfly và moth khác nhau thế nào?
Butterfly là con bướm, thường bay vào ban ngày và có màu sắc sặc sỡ. Moth là bướm đêm, phần lớn bay vào ban đêm và hay bị ánh đèn thu hút.
Con tôi sợ côn trùng, có nên học chủ đề này không?
Vẫn nên, nhưng bắt đầu bằng tranh, sách và những con vật dễ thương như bọ rùa, bướm, ong mật. Khi con đã quen tên và đặc điểm, việc quan sát ngoài trời sẽ bớt đáng sợ hơn.
/12 · Đọc tiếp
